على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3684

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

نخ ( nox ) ا . پ . رفتار قدم بقدم . نخ ( naxx ) ا . ع . رفتار درشت . و شترانى كه در پيش مصدق خوابانند تا از وى صدقه گيرند . نخ ( naxx ) ا . ع . مأخوذ از فارسى - بساطى دراز . نخ ( naxx ) م . ع . نخ نخا ( از باب نصر ) : سخت راند . و نخ الابل و بالابل : گفت بشتر اخ اخ تا بخوابد . نخ ( noxx ) و نخاخة ( nax xat ) و ( nox xat ) ا . ع . مخ و مغز استخوان . نخاره ( nax re ) ا . پ . ناشتا و ناهار و نخوردن چيزى تا مدتى از روز . نخاريب ( n x rib ) ع . ج . نخروب . نخاس ( nax s ) ا . ع . دوالى كه در ميان دو قطعه چرم دوزند . نخاس ( nex s ) ا . ع . چوبى كه در سوراخ بكره كنند تا تنك گردد . و خار و سيخى كه بدان ستور را مىرانند . نخاس ( naxx s ) ا . ع . ستور فروش . و بنده فروش . نخاس ( naxx s ) ص . ع . آنكه بسيار سيخ مىزند بر ستور جهة راندن . نخاسة ( nax sat ) و ( nex sat ) ا . ع . ستور فروشى و بنده فروشى . نخاسة ( nex sat ) ا . ع . چوب كه در سوراخ بكره گذارند تا تنگ گردد . و خار و سيخ كه بدان ستور رانند و نخاس . نخاع ( nax ' ) و ( nex ' ) و ( nox ' ) ا . ع . حرام مغز و مغز مهره‌هاى پشت . ج : نخع . نخاع ( nox ' ) ا . پ . مأخوذ از تازى - حرام مغز . نخاعة ( nox 'at ) ا . ع . آب بينى و آب لزج كه از سينه و يا بن بينى برآيد . نخاف ( nex f ) ا . ع . موزه . ج : انخفة . نخانقة ( nax neqat ) ا . ع . نام گروهى . نخالة ( nox lat ) ا . ع . پوست هر دانه‌اى كه آدمى آن را نمىخورد . و سبوس . و آنچه در موبيز پس از بيختن آرد باقى ماند . نخاله ( nox le ) ا . پ . مأخوذ از تازى - هر چيز كه در غربيل پس از غربيل كردن دانه و جز آن باقى ماند . و هر چيز بىمصرف و بيفايده . نخامة ( nox mat ) ا . ع . نخاعة و آب بينى و دماغ و سينه . نخانيق ( nax niq ) ع . ج . نخنوق . نخاورة ( nax verat ) ع . ج . نخوار . نخب ( naxb ) ا . ع . كون واست و شكاف كون و جلد كون . و دوستگانى . نخب ( naxb ) م . ع . نخب المرأة نخبا ( از باب فتح و ضرب ) : گاييد آن زن را . و يا نخب : نوعى از گاييدن است . و نخبه نخبا ( از باب فتح ) : بيرون كشيد آن را . و نخب فلانا : بدندان گزيد فلان را . نخب ( naxb ) و ( naxeb ) و ( naxob ) ص . ع . رجل نخب : مرد ترسو و جبان و بىدل . و كذلك : رجل نخب و رجل نخب . نخب ( noxab ) ع . ج . نخبة ( noxbat ) و ( noxabat ) . نخب ( noxob ) ع . ج . نخيب . نخب ( nexabb ) و ( nexebb ) ص . ع . رجل نخب : مرد ترسو و بيدل . و كذلك : رجل نخب . نخبة ( naxbat ) ا . ع . كون واست . نخبة ( noxbat ) ا . ع . دوستكامى . نخبة ( noxbat ) و ( noxabat ) ا . ع . برگزيده و مختار . ج : نخب . يق : جاء فلان فى نخب اصحابه اى فى خيارهم . نخبة ( noxbat ) و ( noxabat ) ص . ع . رجل نخبة : مرد ترسو و جبان . و كذلك : رجل نخبة . نخبه ( noxbe ) ا . پ . مأخوذ از تازى - برگزيده و انتخاب شده و مختار و بهتر و هر چيز خوب و برگزيده . نخة ( naxxat ) ا . ع . بنده و غلام و خدمتگار . و زنهاى تربيت شده در خانه . و شتر بنده و جمال . و خبرى كه صدق و كذب آن معلوم نباشد . و باران سبك . و دينارى كه مصدق پس از اخذ صدقه جهة ذات خود مىگيرد و نام آن دينار نيز نخة است . نخة ( naxxat ) و ( nexxat ) و ( noxxat ) ا . ع . مى و شراب . نخة ( naxxat ) و ( noxxat ) ا . ع . گاو عوامل و شبانان . نخت ( naxt ) م . ع . نخت الشئ نختا ( از باب نصر و فتح ) : برچيد آن چيز را . و نخت الطائر الحب : برچيد آن مرغ دانه را . و نخت الشئ : از بيخ بركند آن چيز را . و نخت من الوعاء : برگرفت از آن خنور يك يا دو دانه خرما . و نخت لفلان الكلام : بپايان رسانيد آن سخن را جهة فلان . و نيز نخت : كنده‌كارى كردن در چوب . نخج ( naxj ) ا . ع . سيل و توجيه . و آواز كون . نخج ( naxj ) م . ع . نخج المرأة